Onderwerpen
 >> 
Beleggen voor beginners
>> Opties




Opties

Opties
worden vaak in combinatie met aandelen gebruikt. Een optie is namelijk
een recht om een bepaalde onderliggende waarde (en vaak zijn dat
aandelen), gedurende een vooraf bepaalde tijd en tegen een van tevoren
bepaalde prijs te kopen of te verkopen. Er bestaan twee soorten
opties: call- en putopties. De eerste soort geeft een recht tot
koop en de tweede soort geeft een recht tot verkoop van een bepaalde
onderliggende waarde.

Elementen


Beide opties kennen een aantal elementen. Ten eerste kent een optie
een onderliggende waarde. Vaak bestaat deze waarde uit aandelen.
Maar, er bestaan ook opties op obligaties, valuta, edelmetalen (goud),
indices en futures. Verder kent een optie een bepaalde looptijd
waarbinnen het recht uitgevoerd kan worden. Deze looptijden staan
standaard vast (veel voorkomende looptijden zijn drie, zes en negen
maanden). Ten derde wordt, óók van tevoren, de prijs bepaald waarvoor
een onderliggende waarde gekocht kan worden: de uitoefenprijs. Ten
vierde geeft een optie recht tot koop of verkoop van een bepaalde,
van tevoren afgesproken, hoeveelheid van de onderliggende waarde.
Eén calloptie geeft het recht tot koop van 100 aandelen en één putoptie
geeft het recht tot verkoop van 100 aandelen. Alle vier hiervoor
genoemde elementen zijn gestandaardiseerd door de beurs.

Premie


Wat niet standaard is en waar wel over onderhandeld kan worden,
is de prijs die betaald moet worden om het recht tot koop of verkoop
te bemachtigen: de premie. De premie heeft een bepaalde waarde die
weer onderverdeeld kan worden in intrinsieke en tijds- of verwachtingswaarde.
Ten eerste is de intrinsieke waarde het verschil tussen de uitoefenprijs
(staat vast) en de actuele prijs van de onderliggende waarde. Heeft
u een calloptie op aandelen Aegon, en het aandeel noteert op de
beurs een actuele koers van 40 euro, terwijl u een optie heeft die
u het recht geeft de aandelen te kopen voor een uitoefenprijs van
35 euro, dan is de intrinsieke waarde 5 euro. Zijn de hiervoor genoemde
bedragen andersom, dus een actuele koers van 35 euro en een uitoefenprijs
van 40 euro, dan bestaat er geen intrinsieke waarde (negatieve intrinsieke
waarde bestaat namelijk niet). In het geval van een putoptie moet
u beide voorgenoemde voorbeelden juist andersom zien (in het eerste
voorbeeld dus geen intrinsieke waarde en in het tweede voorbeeld
een intrinsieke waarde van 5 euro). In het laatste geval van de
calloptie zou de optie geen waarde hebben (de premie zou niets waard
zijn). Er wordt echter altijd een bepaalde premie betaald voor een
optie. Dit is het gevolg van het tweede deel van de waarde van een
optie: de tijds- of verwachtingswaarde. Deze waarde hangt af van
een aantal factoren:

• 
  de mate waarin een optie in- of juist out-of-the-money is (zie
  hieronder)


• 
  de nog resterende looptijd


• het
  algemene beursklimaat


• de
  koersbeweeglijkheid ("volatiliteit") van de onderliggende waarde
  


• de
  eventueel tijdens de looptijd van de optie uit te keren dividenden
  


• de
  geldende rentestand.

Naarmate
de looptijd van een optie afneemt, zal ook de tijds- of verwachtingswaarde
afnemen. Heeft een optie intrinsieke waarde (call: actuele koers
onderliggende waarde is hoger dan de uitoefenprijs, put: actuele
koers is lager dan de uitoefenprijs) dan wordt het in-the-money
genoemd. In het tegenovergestelde geval (actuele koers lager dan
uitoefenprijs bij call en actuele koers hoger dan uitoefenprijs
bij put) wordt een optie out-of-the-money genoemd. Zijn de actuele
koers en de uitoefenprijs nagenoeg gelijk dan wordt gesproken van
een at-the-money optie.

Veel
van de factoren die invloed hebben op de optiekoers, kunnen ingevoerd
worden in de optiestrategie berekenen. Met deze calculator kunt
u het resultaat in loop der tijd berekenen.

Afloopdatum


De looptijd is gelimiteerd. Dit betekent dat u het recht voor een
bepaalde datum moet uitoefenen. Deze uiterste datum wordt expiratiedatum
genoemd en valt altijd op de derde vrijdag van de maand waarin uw
optie afloopt.

Hoe
winst te halen?

Uiteraard is het de bedoeling winst te behalen met opties. Voor
een optie moet dus een premie betaald worden. Het is de bedoeling
dat deze gaat stijgen na de aankoop. Bij een calloptie stijgt deze
premie indien de actuele koers van de onderliggende waarde uitstijgt
boven de uitoefenprijs van deze waarde. Andersom stijgt de premie
van een putoptie indien de actuele koers van de onderliggende waarde
daalt beneden de uitoefenprijs. Bij verkoop van de gekochte optie
kan dus zo een winst gerealiseerd worden.

Schrijven
en verkopen

Naast kopen kunt u opties ook verkopen. Er wordt dus geen recht
gekocht, maar er wordt een verplichting aangegaan. Voor het recht
moet dus in de vorm van een premie betaald worden. Deze premie gaat
dan naar degene die een optie verkoopt. De premie is dan een vergoeding
voor het feit dat de verkoper een verplichting aangaat. Eigenlijk
kan in het voorgaande niet van de transactie "verkopen" gesproken
worden. De verkoper beschikt immers niet over iets dat hij kan verkopen.
Er ontstaat pas iets indien de verkoper de premie ontvangen heeft
en zodoende dus een verplichting aangegaan is. Omdat het geen "echte"
verkooptransactie genoemd kan worden, wordt deze transactie "schrijven"
genoemd en wordt de verkoper "schrijver" genoemd. Let wel: in het
geval van opties op aandelen, gaat de schrijver dus een verplichting
aan om 100 aandelen te leveren of te kopen, als de koper daarom
vraagt. Elke aandelenoptie heeft betrekking op 100 aandelen. Bezit
iemand 5 aandelenopties, dan moet de schrijver 500 aandelen leveren
of kopen, als de koper daarom vraagt. In het geval dat een koper
een calloptie gekocht heeft, is de schrijver een verplichting aangegaan
te leveren als de koper daarom vraagt.

Andersom
moet de schrijver kopen, indien de koper een putoptie gekocht heeft
van de schrijver. De koper zal pas vragen om levering indien de
actuele koers hoger staat dan de uitoefenprijs bij callopties en
vragen om verkoop als de actuele koers lager staat dan de uitoefenprijs.

Er
kan wellicht verwarring ontstaan bij de termen kopen en verkopen.
Een optie kan gekocht worden: er wordt een recht gekocht. Dit recht
is vrij verhandelbaar op de beurs en kan dus weer verkocht worden.
Dit is een verkoop in de normale betekenis van het woord. Bij de
koop wordt een positie geopend (in vaktermen open buy call òf put)
en bij verkoop wordt een positie gesloten (het recht wordt verkocht
door middel van close sell call òf put). Echter, u kunt ook opties
schrijven. U ontvangt dan de premie. Ook in dit geval opent u een
positie en gaat een verplichting aan (open sell call òf put). Aan
deze verplichting moet voldaan worden als de koper daarom vraagt.
Uiteraard kan ook de verplichtingspositie weer gesloten worden (close
buy call òf put).

Margin


Om de koper te garanderen dat de schrijver zijn verplichtingen nakomt,
wordt er een bepaalde garantie/zekerheid van de schrijver verwacht.
Deze garantie wordt margin genoemd. In het geval van een calloptie,
is de schrijver verplicht 100 aandelen te leveren, indien de koper
daarom vraagt. De beurs, waar de opties worden verhandeld, eist
dat de schrijver een bepaald percentage van zijn toekomstige verplichting
apart houdt voor het geval de koper vraagt om levering. Dit percentage
kan bestaan uit contant geld, waar de schrijver gedurende de looptijd
van de optie niet aan mag komen, of uit aandelen, die dan tijdens
de looptijd niet verhandeld mogen worden. Beide kunnen dus als onderpand
gezien worden.

Indien u opties wilt gaan schrijven, dan kunt u met de margin berekenen
berekenen voor welk bedrag u garant moet staan.

Beleggen
voor beginners:
Introductie  | 
Aandelen | 
Opties  | 
Beleggingsfondsen | 
Obligaties |  Provisies